İdeoloji Nedir?

İdeoloji Nedir?

İdeoloji Nedir?

fikir ve beyinFransızca kökenli bir sözcük olan ideolojiyi “fikir bilimi (idea logy)” olarak ilk kez tanımlayan Tracy, aklın ve beynin değerleri olan ve aynı zamanda bilimsel bir alt yapıya sahip olması gerektiğini düşünmekteydi. Böylece Kilise’nin yüzyıllar boyunca halkı sömürmek için uydurduğu hurafelerin yerini bilimsel değerler alacaktı. Ayrıca Tracy, aklımızın dünyayı duyumlar vasıtasıyla dünyayı nesnel olarak algıladığını, bilimin yardımıyla gereksiz boş zırvalıklardan, hurafelerden ve dogmalardan kurtularak doğru düşünceye ulaşılabileceğini savunmuştur. Kısaca Tracy ideolojiyi, bilimsel ve doğru düşüncenin genel adı olarak tanımlamaktaydı.

İdeolojinin ayrı bir tanımını sosyal bilimler alanında Andrew Heywood tarafından ortaya atılmıştır. Andrew Heywood “İdeoloji mevcut iktidar sistemini korumaya, biraz değiştirmeye veya yok etmeye yönelmiş organize bir siyasal  eylem için zemin hazırlayan, az veya çok tutarlı fikir kümeleri” olarak tanımlamıştır. Bu doğrultuda Andrew Heywood mevcut olan siyasal düzen ile ilişik kendine özgü bir okumaya, gereken düzene ilişkin bir ideal düzen anlayışına ve var olan mevcut düzenden olması gereken yeni düzene nasıl geçileceğine ilişkin bir yol haritasına bir başka deyişle siyasal değişim teorisine sahip olduğunu belirtmekteydi. Her ideoloji, mevcut üzerinde bulunduğu siyasal düzenin resmi üzerinden var olan iktidarın mevcut yapısına ilişkin bir değerlendirmeyi içinde barındırmaktadır. Var olan mevcut siyasal düzen herhangi bir ideoloji açısından meşru, kısmen meşru ya da gayr-ı meşru olabilir.

İdeolojinin Tarihsel Olarak Ortaya Çıkışı

İdeoloji terimi tarihte ilk kez Fransız Devrimi ile ortaya çıkmıştır. Devrimin ülkülerini yaymaya çalışan aydın kesim, eskiden dayatılmış olan ve Kilise’nin güdümünde olan rejimin yerine geçirecekleri yeni bir düşünce arayışına girince ideoloji kavramını geliştirmiş oldular. Burada devrimin ülkülerini topluma yayma misyonu edinen bireylere “ideolog” adı verildi. Devrimden sonra ortaya çıkan ideologların öncülüğünü yaptığı “Ulusal Enstitü” 1795 tarihinde yeni bir ahlaki sistem geliştirme yolunda kuruldu. Ulusal Enstitü 1796 senesinde düzenlemiş olduğu “yeni ahlakın temelleri” isimli yarışma ile ideoloji kavramının gelişimin hususunda önemli bir rol oynamışlardır. Enstitüye bağlı faaliyetlerde bulunan ideologlardan bir tanesi de Tracy’dir. Tracy düzenlenen yeni ahlakın temelleri adlı yarışmaya “İdeolojinin Unsurları” isimli yazdığı eser ile katılım sağlayarak yeni bir dünya görüşü ile bir bakıma bir din olarak ideoloji kavramının olmasını önermiştir.

 

 

Fransız Devrimi, Aydınlanma fikrinin geliştirmiş olduğu akılcılık ilkesi üzerinde gelişim sağlamış, Kilise’nin yerine devleti, inancın yerine de aklı koymaya çaba göstermiştir. Fransız ulusalcılarının aklın dinin yerini aldığını 1793 tarihinde gerçekleştirdikleri “Akıl Festivali”  ile duyurmuşlardır. Festivalin temel amacında Katoliklere mesaj verme yatmaktadır. Festivalin bitiminin akabinde alınan ani bir kararla Notre Dame Katedrali’nin hemen önünde bulunan Meryem Ana heykeli kaldırılıp, yerine Devrim’in sembolü haline gelen Marianne’nin heykelinin dikilmesi karara bağlanmış ve uygulanmıştır. Fransa halen günümüzde festivali her yıl kutlamaya devam etmektedir.

Fransız ulusalcılarına göre din ideolojiye, Kilise devlete, inanç ise yerini akılcı ve bilimsel düşünceye bırakacaktı. Nitekim bu konuyu hayata geçirme konusunda gösterdikleri başarı sayesinde Fransız Devrim düşüncesi bu yapıyı bugün halen muhafaza etmektedir. Devrim sonrasında ortaya çıkan “Fransa medeniyet, medeniyet Fransadır” sloganı ile ulusalcı aydınlara önemli bir misyon yüklenmiş oldu. Bu fikirler doğrultusunda gelişen düşünceye göre medeniyet aydınlar üzerinden tüm dünyaya yayılacaktı.

Fransız Devrimi’nin İdeolojisi, Fransız yöneticilerini yeni bir tip yurttaş yaratma zorunluluğu altına sokunca, “köy ağzı ile konuşan insanları birer Fransız vatandaşına dönüştürme” sloganıyla eğitimi çok önemli bir araç olarak ele alıp, tüm köy ve kasabalarda yaşayan insanları birer yurttaşa dönüştürme girişiminde bulunulmuştur. Yıllar boyunca eğitim esas alınarak toplum tamamen ideoloji kavramının da etkisi ile müthiş bir değişime uğramıştır. Böylelikle orta çağın tüm dogmalarından halkın büyük çoğunluğu zaman içerisinde değiştirilmiş oldu.

2 Replies to “İdeoloji Nedir?”

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

© 2019 Terminoloji.Org | Kelime Ansiklopedisi |