Bilgi Nedir?

Bilgi Nedir?

Bilgi Nedir?

Bilgi kavramının tanımı, felsefe kavramına benzer bir şekilde filozoftan filozofa ve çağdan çağa değişiklik göstermiştir. Günümüzde bilen (subje) ile bilinen (obje) arasında ortaya çıkan ürün olarak tanımlanır. Ancak bilginin duyumlar vasıtası ile objelerden elde edilemeyeceğini, yalnızca a priori olarak bilginin “keşfedilebileceğini” savunan filozoflar da (Sokrates, Platon vb.) mevcuttur. Ancak bilinen (obje) kavramını yalnızca nesneler ile sınırlı tutmayıp, metafizik anlamda da kullandığımızda, kapsayıcı bir “bilgi” tanımı yapılmış olur. Bilgiyi tanımladıktan sonra ortaya çıkan en önemli felsefi sorun ise, bilginin imkanıdır. Bu sorun üzerine ilk düşünen filozoflar Herakleitos, Parmenides, Demokritos ve Anaksagoras’tır.

Günümüzde en genel anlamıyla bilgi, varlığı tanıma olarak tanımlanmaktadır. “Doğru” ise, gerçekle uyuşma durumudur.

-Önerme, doğru veya yanlış olması mümkün olan yargılardır.

-Anlamlı bir önerme, kelimelerin zihinde yarattığı bir karşılıktır. Örnek olarak Ahmet seksen ayaklı bir insandır önermesi yanlıştır ancak anlamlıdır. Ancak Ahmet XXBR’dir önermesi, anlamlı değildir. Çünkü XXBR ifadesinin zihnimizde bir karşılığı bulunmamaktadır.

Bilgi Felsefesi Açısından Sezgi Nedir?

Sezgi, en geniş anlamıyla araçsız bir kavrayışı ifade eder. Sezgicilik, ya da entüisyonizm akımına dahil filozoflar, bilgi edinimi konusunda sezgiye güvenirler. Onlara göre kesin bilgiler, akıl ile ya da deney gözlem ile ulaşılabilecek bir konumda değildir. A priori yani içeriden gelen bilgi türüne benzerlik gösterse de, sezgiciler, bir bilgi elde etmek için çeşitli akıl yürütmeler yapmazlar. Onlara göre hakikate araçsız olarak içimizde oluşan bir kavrayış ile vakıf olunur. Bu nedenle rasyonalist akıma karşı çıktıkları gibi, emprizme de karşı çıkarlar.

Doxa Nedir?

Doxa kavramına ilk olarak presokratik (Sokrates öncesi) metinlerde ve filozoflarda rastlanır. Kavram tam olarak; kişisel kanaat ya da “sanrı” anlamına gelmektedir. Protogoras, bilgi denilen şeyin mümkün olmadığı, mümkün olan tek şeyin sanrılarımız yani “doxalar” olduğunu öne sürer. Bu açıdan bakıldığında doxa kavramı, bilginin mümkün olmadığını ifade eder ve septisizmin temelini oluşturur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir