Arkeoloji Nedir?

Arkeoloji Nedir?

Arkeoloji Nedir?

 

arkeoloji-nedir2-terminoloji.orgArkeoloji bilimi, kelime kökeni olarak Yunanca (Hellence) “Arkhaios (Eski)” “Logos (Bilim-Bilmek-Söz) kelimelerinden türetilmiş bir kavramdır. Bu bağlamda Arkeoloji, eskinin bilimi, eskinin öğretisi ve incelemesidir.

İnsanoğlu her zaman kendinden önce yaşamış medeniyet ve uygarlıkları merak etmiş, onların geride bıraktığı materyallere karşı bir zaaf duymuştur. Bu zaaf zaman içerisinde kimi kesimlerde bir tutkuya, kimi kesimlerde ise bir ihtirasa dönüşmüştür.

Arkeoloji, bir bilim olarak ilk kez on sekizinci yüzyılın Avrupa’sında ortaya çıkmıştır. On sekizinci yüzyıl Avrupa’sında yaşayan aristokrat kesim ve kentli elitlerin, antik dönemlere ait buluntuları bulma ve onları elde etme ihtiraslarının sonucunda, birçok antik kentlerde hafriyatlar başlamış oldu. Bu kentlerden bir tanesi de; İtalya’nın güneyinde Napoli yakınlarında bulunun Pompeii Antik Kenti idi.

Zaman içerisinde bu hafriyatlar daha sistematik kazılar haline geldi. Artık yapılan kazıların amacı toprak altındaki kültürel buluntuları olduğu gibi gün ışığına çıkartmak değil; yer altında yatmakta olan o buluntuların ait oldukları toplumların sosyal, ekonomik, tarihi, kültürel ve teknolojik açıdan sahip oldukları her türlü zenginliği ortaya çıkarmak olmuştur. Bu sayede Arkeoloji, daha sistematik ve bilimin diğer alanları ile içli dışlı bir pozisyona gelmiş oldu.

 

Arkeoloji’nin Konusu Nedir?

 

Arkeoloji Biliminin konusu; insanlığın tarihini ve kültür varlıkları olarak tanımladığımız insan elinden çıkan her türlü yapıyı ve materyali inceleyen, araştıran ve bunları anlamlandırmaya çalışın bir bilim dalıdır. Eski dönemlere ait uygarlıkların kalıntılarının tarifini ve tasniflendirmesini yapan Arkeoloji bilimi; bir tasnif ve tasvir bilimi olarak da tanımlanmaktadır.

Arkeolojinin konusunu oluşturan başlıca  öğeler ise; mimari, heykel, seramik, sikkeler, küçük kesme taşlar, pişmiş topraktan yapılmış her türlü kültürel materyal ve değerli madenler başta olmak üzere insana ait birçok maddi ve kültürel öğe Arkeoloji Biliminin konusunu oluşturur.

 

Maddi Kültür Belgeleri Nelerdir?

 

Johann_Joachim_Winckelmann_arkeolojinin-bilim-haline-gelişi-terminoloji.orgMaddi kültür belgeleri olarak adlandırılan bu kavram, insanoğlunun doğada ortaya çıkışı ve ortaya çıktığı ilk andan itibaren, var olabilme gereksinimi karşısında ürettiği ilk alet ile başlayıp giden bir üretim zinciri içerisindeki nesnelerin tümüdür.

Arkeoloji Bilimine Yardımcı Diğer Bilim Dalları Nelerdir?

 

Arkeoloji Bilimi birçok bilim dalıyla çok yakından iletişim ve etkileşim içerisindedir.

Arkeoloji Biliminin etkileşim içerisinden bulunduğu diğer bilim dalları, başlıca olarak şunlardır;

Tarih, Sanat Tarihi, Filoloji, Felsefe, Jeoloji, Coğrafya, Sosyoloji, Psikoloji, Paleontoloji, Antropoloji, Kimya, Fizik gibi bilim dalları ile doğrudan veya dolaylı olarak sürekli bir etkileşim içerisindedir.

 

Arkeoloji’nin Bilim Haline Gelmesi

 

Johann_Joachim_Winckelmann_arkeolojinin-bilim-haline-gelişi-terminoloji.orgArkeoloji Bilimi bildiğimiz üzere on sekizinci yüzyılın başlarında Avrupalı elitlerin bir antik dönem buluntularını elde etme hevesi ve yarışı ile ortaya çıkmıştı. Daha sonraları daha sistematik bir hal alan hafriyatlar Arkeoloji’nin bilim haline gelmesinde önemli bir dönüm noktası olmuştur. Tam da bu dönemde rastladığımız bir isim Arkeoloji’nin kaderini sonsuza kadar değiştirdi.Kültürel miraslarımızın Avrupa’nın aç gözlü aristokratlarının ve krallarının ihtiraslarını kurban gitmesine engel oldu. O adamın ismi “Johann Joachim Winckelmann” idi. Gothe ondan ” Doğa ona bir adamı yapan ve benzeyen her şeyi vermişti” demişti.

Winckelmann’ın öncelikle üç eseri Arkeoloji biliminin kuruluşunda çığır açmıştır. Bu eseler, Herculaneum buluntularının üzerine kaleme aldığı “Açık Mektuplar” , ana yapıtı olan “İlk Çağ Sanatı Tarihi” ve “Monumenti Antichi İnediti” dir. Bu sayede Arkeoloji sistematik bir düzene girmiş oldu.

 

Klasik Arkeoloji Nedir?

 

arkeoloji-nedir-terminoloji.orhArkeoloji’de klasik dönem olarak bilinen bu dönem , Antik .Yunan ve Roma uygarlıklarının sahip oldukları ve geride bıraktıkları tüm maddi ve kültürel öğeleri inceleyen bir Arkeolojik alt daldır. Klasik Arkeoloji MÖ. 650 (Arkaik Dönem) ‘den Roma İmparatorluğunun yıkıldığı MS. 395 tarihleri içerisindeki dönemleri incelediği bilinse de, bu tarihlerden daha öncesi de Klasik Arkeoloji’nin inceleme alanına girmektedir. Çünkü Arkaik Dönem olarak adlandırılan çağın uygarlıkları bir anda ortaya çıkmadılar. Bu uygarlıkları anlayabilmek için, o uygarlıkların kurulduğu toprakların geçmişlerinin de incelenmesi önemlidir. Bu bakımdan Klasik Arkeoloji, Girit, Kıta Yunanistan, Batı Anadolu başta olmak üzere, bu coğrafya üzerindeki uygarlıkları başından sonuna kadar her dönemiyle ve her yönüyle incelemektedir.

 

Protohistorya ve Ön Asya Arkeolojisi Nedir?

 

arkeoloji-nedir222-terminoloji.orgBu Arkeolojik alan ise, yazının bulunmasından sonraki dönemde Ön Asya topraklarında kurulmuş (Suriye, Mezopotamya, Kıbrıs, Anadolu vb) uygarlıkların gelişimlerini ve değişimlerini, geride bıraktıkları maddi – kültürel tüm öğeleri her yönüyle inceler. Neolitik dönemden başlayarak çivi yazısında kullanılmaya başlandığı dönemleri içerisine alan bu dal, özellikle Anadolu ve Mezopotamya uygarlıklarını incelemeleri altına almaktadır.

 

Prehistorya Arkeolojisi (Tarih Öncesi Arkeolojisi) Nedir?

 

arkeoloji-nedir2222-terminoloji.orgİnsanın doğada ilk ortaya çıkışından başlayarak, insanın yazıyı bulmasına kadar olan serüvenini inceler. Yazının keşfinden önceki dönemleri biz “Tarih öncesi dönemler” olarak adlandırılmaktadır. Bundan dolayı, Prehistorya arkeolojisi yazının henüz keşfedilmediği dönemleri incelemektedir. Bu dönemler içerinde en önemli ve en uzun olanı Buzul Çağı’dır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

© 2019 Terminoloji.Org | Kelime Ansiklopedisi |